Bestuursverslag 2020

Algemeen

Activiteiten

De O. de Leeuw-groep is sinds 1810 actief als voorraadhoudende toeleverancier in metalen en technische artikelen. De afnemers bevinden zich in de metaalsector, de bouw en verder in een breed scala aan bedrijven en instellingen. De bedrijven uit de groep onderscheiden zich door een breed voorraadassortiment en kunnen daarom zorg dragen voor een snelle en complete levering. Door kwaliteit in product, service en organisatie bouwen zij een hechte en duurzame relatie met onze klanten op.

De O. de Leeuw-groep bestaat naast de holding O. de Leeuw Groep BV uit de volgende zes voorraadhoudende handelsbedrijven: Leeuwbouw, IJzerleeuw, Teham Pongers, Geertsema Staal, Leeuwtechniek en Hattemleeuw. De bedrijven IJzerleeuw, Teham Pongers, Geertsema Staal en Hattemleeuw werken regionaal. Leeuwbouw en Leeuwtechniek zijn actief in geheel Nederland. De verschillende werkmaatschappijen hebben een grote commerciële autonomie met korte lijnen, waardoor no-nonsense ondernemerschap aan de basis wordt gestimuleerd.

Visie, ambitie en kernwaarden

De bedrijven uit de O. de Leeuw-groep willen met hun kennis van producten, markten en logistieke processen een belangrijke en duurzame schakel zijn in de distributieketen van fabrikant tot eindgebruiker. Enerzijds door klanten te ontzorgen bij hun activiteiten, anderzijds door producenten een efficiënte manier te bieden om hun producten te distribueren.

Onze voornaamste ambitie is om aan de veranderende vraag van klanten en markten te kunnen blijven voldoen, zowel nu als in de toekomst.

De gang van zaken in 2020

Algemeen

2020 stond onmiskenbaar in het teken van de COVID-19 crisis, die zich in maart in ons land aandiende. Mede daardoor kromp in 2020 de Nederlandse economie met 3,8%. Ondanks het besluit tot een zgn. Lockdown van de regering, hebben veel voor ons belangrijke klantsectoren mogen doorwerken, waardoor zij relatief weinig last hebben gehad van de crisis. Nadat de Nederlandse bedrijven zich in maart en april aanpasten aan de nieuwe RIVM-regels en regeringsadviezen, bleek dat de economische ontwikkeling sterk verschilde per sector.

De sector bouwnijverheid ondervond meer negatieve gevolgen door de politieke onzekerheid inzake het Programma Aanpak Stikstof (PAS) en Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS), dan door COVID-19. De onzekerheid leidde tot een afname van het aantal verleende bouwvergunningen. Door o.a. de gevulde orderportefeuilles bij aannemers en de sterk aantrekkende particuliere renovatiemarkt, is de bouwproductie in 2020 fractioneel gekrompen. Eind 2020 heeft de politiek een akkoord bereikt voor de bouwsector, waardoor vergunningen voor bouwprojecten weer sneller verleend werden.

De sector Industrie kende in 2019 reeds een lagere conjunctuur met een krimp in de Nederlandse dagproductie vanaf maart, doordat o.a. de automobielindustrie en de productie van kapitaalgoederen in geheel Europa sterk gestagneerd was. De Nederlandse industrie heeft zich in 2020 na de tijdelijke stilstand in het voorjaar, in het tweede halfjaar hersteld. Dit had o.a. te maken met het aantrekken van de Duitse industrie, die voor Nederland een belangrijke exportmarkt vormt.

De prijzen van koolstof staalproducten daalden gedurende het jaar, maar vertoonden een belangrijke stijging in de laatste maanden. De prijzen van roestvaststaal daalden tevens gedurende de eerste drie kwartalen, maar vertoonden een belangrijke stijging in het laatste kwartaal. Geo-politieke invloeden (o.a. Europese importbarrières), het aantrekken van de Aziatische markten en een verbetering van de Europese vraag, lagen hier ten grondslag aan. Het prijsniveau van onze inkopen staat wat dit betreft steeds meer onder invloed van een globaliserende markt.

Gang van zaken in 2020

Vanaf de invoering van de eerste overheidsmaatregelen in maart, hebben onze vestigingen zich in gecoördineerde onderlinge afstemming zo snel mogelijk aangepast aan de omstandigheden. Naast de ingevoerde interne veiligheidsprotocollen, betekende dit ook het borgen van (internationale) aanvoerlijnen en het maximaal veilig continueren van onze dienstverlening richting klanten. Doordat onze bedrijven open mochten blijven, zijn wij met onze leveringen en balieverkopen dan ook het gehele jaar operationeel gebleven.

De kern van onze logistieke dienstverlening is de intensieve dagelijkse afstemming en samenwerking tussen verkoop, inkoop en logistiek, die moet leiden tot de door de klanten gewenste service en flexibiliteit. Deze werkzaamheden zijn veelal niet mogelijk om vanaf huis uit te voeren. Het is hierom dat we vanaf begin maart onze maximale inzet hebben gericht op de borging van een veilige werklocatie voor onze medewerkers, met behulp van allerlei hulpmiddelen, interne en externe protocollen. Iedere stap hierin ging gepaard met het betrekken en duidelijk informeren van medewerkers.

De combinatie van thuiswerkers, (preventief) ziekteverzuim en quarantaine zorgde soms voor lastige situaties. Gelukkig hebben we onder onze medewerkers geen besmettingen gehad in 2020 en hebben we onder moeilijke omstandigheden onze klanten zo goed mogelijk kunnen helpen.

De afzet toonde een fractionele daling in vergelijking met het vorig jaar. De omzet toonde een geringe daling van  € 62,9 mln. in 2019 naar € 60,2 mln. in 2020. Deze daling werd echter voornamelijk veroorzaakt door lagere prijzen gedurende het jaar. In 2020 werd wederom een “voorraadverlies” geboekt, waarbij dit verlies echter kleiner was dan in 2019. De procentuele stijging van de marges leidde, in combinatie met lagere omzetten, tot slechts een geringe daling van de handelswinst van de groep. Dit toont wederom aan dat in toenemende mate niet alleen de variëteit aan geleverde producten, maar ook de bijbehorende service door onze klanten wordt gewaardeerd. De vraag naar additionele diensten en bewerkingen nam dan ook toe, de bewerkingsmachines hadden een hoge bezettingsgraad.

Onze dienstverlening draait om op tijd, op maat, compleet te leveren en kan zich in toenemende mate verheugen in interesse en waardering van klanten. In het afgelopen jaar hebben we, ondanks de opgelegde beperkingen, alle ons tot beschikking staande en geoorloofde middelen gebruikt om vooral in contact te blijven met onze klanten. Daarnaast hebben de bedrijven de “lockdown-tijd” benut voor interne veranderprocessen, zoals verbouwingen, opknapwerk, onderhoud van systemen en ingebruikname van een nieuwe zaagmachine en nieuwe web-infrastructuur als webshops, klantenportals, scan-to-order systemen. Op deze wijze is het bijzondere jaar benut ter verdere beheersing van bedrijfsprocessen om de toenemende vraag naar producten en diensten duurzaam het hoofd te kunnen bieden. ICT-oplossingen maken hier meer en meer deel van uit. De O. de Leeuw-groep probeert hier tijdig op in te spelen.

In 2020 is wederom actief gestuurd op synergie tussen de verschillende werkmaatschappijen. Tussen de bedrijven vindt overleg plaats op o.a. het gebied van gezamenlijk inkoopbeleid, onderlinge leveringen en uitwisseling van actuele informatie van inkoopprijzen en leveringscondities. Tevens is gezamenlijk opgetrokken in projecten op het gebied van veiligheid, en ontwikkeling van web-toepassingen en ICT systemen (o.a. in het afronden van het papierloos werken m.b.v. scanners bij de staalbedrijven).

Op het gebied van marketing zijn veel online middelen ingezet om onze klanten te informeren en te verrassen met nieuwe producten en services. Zo hebben we succesvol een aantal nieuwe productlijnen geïntroduceerd in o.a. kunststof leidingsystemen, bouwmachines, ijzerwaren, glasvezel versterkte kunststoffen en RVS fittingen. Daarnaast hebben drie bedrijven een nieuwe webportal geïntroduceerd met speciale klantenacties. Marketingcommunicatie, zowel on- als offline, is een krachtig en onmisbaar middel gebleken om met al onze klanten in contact te blijven indien fysieke bezoeken tijdelijk gelimiteerd zijn. Daarnaast zijn alle bedrijven actief op sociale media om hun doelgroepen te bereiken.

Naast de grote aandacht voor COVID-19, heeft de O. de Leeuw-groep in 2020 tevens verdere stappen gezet op het gebied van veilig, gezond en milieubewust werken (VGM). Alle bedrijven hebben het Plan van Aanpak, voortkomend uit de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) uitgevoerd. Een kring van preventiemedewerkers van iedere vestiging staat met elkaar in contact om vragen en wetenswaardigheden uit te wisselen. We zijn verstoken gebleven van ongevallen in 2020 en het aantal verzuimincidenten is minimaal geweest. Tevens hebben we actief op presentie (i.p.v. ziekteverzuim) gestuurd, wat bekrachtigd is door de keuze voor een nieuwe ARBO-dienst per 2021. De Groep biedt actief een cursus tot stoppen met roken aan, waarvan succesvol gebruik is gemaakt. Op diverse locaties is geïnvesteerd in nieuw ergonomisch meubilair.

In de loop van het jaar zijn bij Leeuwbouw en Geertsema Staal zonnepanelen in gebruik genomen, waarmee voorzien kan worden in eigen groene stroom. Ons zonnepark binnen de Groep op drie locaties heeft in 2020 134 ton CO2-uitstoot bespaard.

Daarnaast zijn in het voorjaar de werkzaamheden gestart voor het nieuwe kantoor, balie, showroom inclusief aanpassingen aan het magazijn van Leeuwbouw. Met deze nieuwbouw voldoet het bedrijf aan de toekomstige energie prestatienormen. De oplevering vindt plaats in het voorjaar van 2021.

Het bedrijfsresultaat vertoonde een lichte daling en bedroeg € 3,7 mln. in 2020. Het netto groepsresultaat na belasting in 2020 bedroeg € 2.9 mln.

Het kernwerkkapitaal bleef min of meer gelijk. De groep betaalt haar leveranciers altijd stipt waardoor een zeer solide reputatie is opgebouwd en gunstige inkoopcondities gerealiseerd kunnen worden. De liquiditeit en solvabiliteit van de groep zijn uitstekend te noemen.

In 2020 heeft O. de Leeuw Groep geen gebruik gemaakt van de door de overheid geboden financiële steunmaatregelen.

Het aantal medewerkers bleef min of meer gelijk met 167 FTE ondanks de toegenomen bedrijfsdrukte. Het duurzaam inzetbaar houden van onze medewerkers krijgt uitgebreide aandacht. Op het gebied van werving en selectie is een nieuwe website in het leven geroepen, die meer synergie in uitstraling en etaleren van carrièremogelijkheden voor sollicitanten bewerkstelligt. Onze medewerkers vormen de kern van onze onderneming. Bij deze spreken wij onze waardering uit voor de inzet en betrokkenheid van alle medewerkers die hebben bijgedragen aan de positieve gang van zaken bij de groep.

Ontwikkelingen en vooruitzichten 2021

 In de eerste maanden van 2021 wordt ons land nog steeds in de greep gehouden door de Corona-pandemie en de daaruit voortvloeiende beperkingen. Niettemin kunnen onze bedrijven nog volop onze klanten dagelijks van dienst zijn. Onze afzetmarkten hebben redelijke vooruitzichten en herpakken zich zelfs deels. Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) voorspelt weliswaar een geringe daling in Bouwproductie voor dit jaar, maar het woningtekort in Nederland en de energietransitie zullen echter als positief drijvende kracht achter de woningbouw blijven fungeren. De Industriële markten kennen goede vooruitzichten voor 2021, die o.a. gedreven worden door een zich herstellende vraag in Nederland en de rest van Europa. In de eerste maanden van 2021 ervaart de groep ook een groei van de marktvraag.

De inkoopprijsniveaus van staal- en (non ferro-)metalen producten vertonen in de eerste maanden een sterke stijging, die zijn oorsprong vindt in een mix van globale en Europese ontwikkelingen. Voor met name de producten die uit staalrollen worden vervaardigd (bijv. plaatmateriaal, gelaste buizen) gaat dit tevens gepaard met een beperkte beschikbaarheid en dus lange levertijden. De bedrijven binnen de groep anticiperen tijdig met hun bestellingen om voorraadbeschikbaarheid voor onze klanten de borgen.

De O. de Leeuw-groep bedient een grote en breed gediversifieerde klantenkring verspreid over een aanzienlijk aantal marktsegmenten. Hierdoor zijn risico’s op vraaguitval of faillissementen bij klanten gespreid. Tevens is de groep niet afhankelijk van leveranciers- en/of bankkrediet.

De vennootschap zal de markt intensief bewerken met een breed assortiment aan metaalproducten en daaraan gekoppelde diensten. Het leveren en uitbreiden van aanvullende bewerkingen zoals zagen, boren en stralen bij de staalhandelsbedrijven en aanvullende diensten zoals foliën, keuren, repareren en assembleren bij de andere bedrijven, maakt onderdeel uit van ons ontzorgconcept. Ook in 2021 is er behoefte aan een toeleverancier met kennis van zaken, een brede voorraad, een snelle logistiek en een directe klantgerichte aanpak waarbij de klant wordt ontzorgd.

De huidige omstandigheden in de markt hebben voor een versnelling gezorgd in de digitalisering bij bedrijven. In 2021 zullen we verder blijven investeren in onze systemen en applicaties om in deze behoefte te voorzien.

Bij al deze veranderingen geldt dat de verdere ontwikkeling van onze medewerkers van groot belang is. Wij zullen evenals in 2020 verder investeren in de kennis en vaardigheden van onze medewerkers. Het personeelsbestand zal naar verwachting min of meer stabiel blijven.

In 2021 zal de investering in de nieuwbouw van Leeuwbouw worden afgerond. De voorgenomen investeringen zullen uit de cashflow kunnen worden gefinancierd.

Maatschappelijk ondernemen en duurzaamheid

In 2015 heeft Zijne Majesteit de Koning het recht tot het voeren van het Koninklijke Wapen met de toevoeging ‘Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier’ aan O. de Leeuw BV uit Zwolle voor 25 jaar bestendigd.

O. de Leeuw is sinds 25 oktober 1895 onafgebroken hofleverancier en daarmee de oudste hofleverancier uit Overijssel.

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen zijn dan ook kernwaarden van de vennootschap. Wij willen correct en ethisch handelen en doen dit dus niet alleen naar de letter, maar ook in de geest van de wet. Dit principe is sterk verankerd in de cultuur van de onderneming (o.a. de 9k’s) en is gedeeltelijk vastgelegd in een gedragscode. De groep is fiscaal geheel transparant. Wij besteden aandacht aan het verder beperken van het gebruik van niet-duurzame energie. Magazijnen zijn veelal voorzien van geavanceerde solatubes of nieuwe energiezuinige ledverlichtingssystemen, met als gevolg een aangenamer werkklimaat door betere lichtopbrengst en minder stroomverbruik. Tevens wordt op drie locaties in stroom voorzien door zonnepanelen. Wij selecteren daarnaast bij aanschaf van vervoermiddelen op gunstige energie labels.

Leeuwbouw is sinds 2014 gecertificeerd met een milieuzorgsysteem naar de eisen NEN-EN 14001. Dit is verder onderstreept door de bouw van een nieuw klimaat neutraal kantoorpand. Uit studies blijkt dat de door ons verhandelde stalen halffabricaten een relatief lage milieubelasting hebben, met als gevolg dat staal uit duurzaamheidoogpunt goed scoort; de goede recyclebaarheid van staal speelt hierbij een belangrijke rol. De staalhandelsbedrijven participeren ook via hun lidmaatschap van de brancheorganisatie in initiatieven en projecten op het gebied van duurzaamheid en circulariteit.

Innovatie en ontwikkeling

De groep heeft intensieve contacten met afnemers en leveranciers. Vanuit deze rol zorgt zij dat innovatieve producten bij haar afnemers worden geïntroduceerd. Andersom bespreekt de groep wensen van afnemers die aanleiding kunnen geven voor nieuwe of verbeterde producten bij de fabrikanten. In het eigen bedrijf is de groep voortdurend bezig om het bedrijfsproces te vernieuwen. Door gebruik te maken van nieuwe ICT-mogelijkheden konden bedrijfsprocessen worden verbeterd.

Risicobeheersing

Ondernemen gaat gepaard met het nemen van risico’s. De directie en het management van de onderneming hebben oog voor het onderkennen en het beheersen van deze risico’s, maar ondernemen zonder het nemen van enig risico is niet mogelijk.

Allereerst besteedt de groep aandacht aan de gezondheid en veiligheid van haar medewerkers. Uiteraard zijn alle voor de bedrijfsvoering noodzakelijke veiligheidsmaatregelen getroffen en bedrijfsmiddelen worden regelmatig gekeurd. Er is een risico-inventarisatie (RIE) gemaakt en deze wordt periodiek bijgesteld. Voor medewerkers in de magazijnen is het dragen van beschermende kleding en schoeisel verplicht. De groepsrichtlijn op dit gebied wordt met iedere medewerker gedeeld en geïntegreerd in de bedrijfsvoering.

Het controlesysteem voor de beheersing van de financiële risico’s kan in hoofdlijnen als volgt worden beschreven:

  • Dagelijks wordt door de bedrijven gerapporteerd over omzet en behaalde handelswinst en maandelijks wordt er uitgebreid gerapporteerd over een breed scala van onderwerpen;
  • Jaarlijks wordt een uitgebreid jaaroverzicht opgesteld en de jaarcijfers worden door de externe accountants gecontroleerd, waarbij kan worden aangetekend dat ook in 2020 geen correcties van enig belang zijn gemaakt;
  • Jaarlijks wordt per werkmaatschappij een budget met toelichting gepresenteerd.

Door de directie worden periodiek met de raad van commissarissen uitvoerig de strategie, de marktomstandigheden, de resultaten, de investeringen, de organisatie en risico’s besproken.

De directie bewaakt de hoogte van het werkkapitaal en bankafspraken worden door de directie gemaakt. De vennootschap maakt geen gebruik van complexe financiële instrumenten. Er zijn centraal verzekeringen afgesloten voor o.a. brand en bedrijfsschade en er is een goed werkgeverschapsverzekering.

De groep verleent leverancierskrediet aan haar afnemers en hoewel goederen onder eigendomsvoorbehoud worden geleverd, blijkt in de praktijk dit voorbehoud een beperkte uitwerking te hebben. Daarom is voor de meeste bedrijven een kredietverzekering afgesloten. Slechts incidenteel wordt van het advies van de kredietverzekeraar afgeweken.

De groep loopt risico door wisselende metaalprijzen. Er wordt wel geanticipeerd maar niet gespeculeerd op prijsschommelingen. De risico’s van conjunctuur-, prijs- en renteontwikkelingen, worden onderkend en mede met het oog op deze risico’s heeft de vennootschap een degelijke financiële structuur. De groep koopt voornamelijk in in euro’s. Inkopen in andere valuta’s worden in de regel meteen afgedekt.

De onderneming levert aan een zeer breed scala van afnemers, met als gevolg dat de onderneming niet afhankelijk is van een individuele afnemer.

Wet Bestuur en Toezicht

Bij toekomstige wijzigingen in de samenstelling van de directie en de RvC zal, voor zover opportuun, rekening worden gehouden met de gestelde eisen. Mede door de beperkte omvang van directie en raad van commissarissen is er nog geen sprake van een evenwichtige verdeling van zetels over vrouwen en mannen.

Zwolle, 15 april 2021

De directie,

Drs. Henk-Robert ten Cate

O. de Leeuw Groep