Bestuursverslag 2021

Algemeen

Activiteiten

De O. de Leeuw-groep is sinds 1810 actief als voorraadhoudende toeleverancier in metalen en technische artikelen. De afnemers bevinden zich in de metaalsector, de bouw en verder in een breed scala aan bedrijven en instellingen. De bedrijven uit de groep onderscheiden zich door een breed voorraadassortiment en kunnen daarom zorg dragen voor een snelle en complete levering. Door kwaliteit in product, service en organisatie bouwen zij een hechte en duurzame relatie met onze klanten op.

De O. de Leeuw-groep bestaat naast de holding O. de Leeuw Groep BV uit de volgende zes voorraadhoudende handelsbedrijven: Leeuwbouw, IJzerleeuw, Teham Pongers, Geertsema Staal, Leeuwtechniek en Hattemleeuw. De bedrijven IJzerleeuw, Teham Pongers, Geertsema Staal en Hattemleeuw werken regionaal. Leeuwbouw en Leeuwtechniek zijn actief in geheel Nederland. De verschillende werkmaatschappijen hebben een grote commerciële autonomie met korte lijnen, waardoor no-nonsense ondernemerschap aan de basis wordt gestimuleerd.

Visie, ambitie en kernwaarden

De bedrijven uit de O. de Leeuw-groep willen met hun kennis van producten, markten en logistieke processen een belangrijke en duurzame schakel zijn in de distributieketen van fabrikant tot eindgebruiker. Enerzijds door klanten te ontzorgen bij hun activiteiten, anderzijds door producenten een efficiënte manier te bieden om hun producten te distribueren.

Onze voornaamste ambitie is om aan de veranderende vraag van klanten en markten te kunnen blijven voldoen, zowel nu als in de toekomst.

De gang van zaken in 2021

Algemeen

De Nederlandse economie vertoonde in 2021 een krachtig herstel met een groei van 4,8% na een voorgaand jaar van krimp. Deze groei was terug te voeren op de versoepeling door de regering van de COVID-maatregelen in vergelijking met het jaar ervoor. Hoewel vooral het handelssaldo en de huishoudens deze groei voor hun rekening namen, was ook de industriële productie van een hoog niveau. De sector Bouwnijverheid en Industrie ondervonden niet veel belemmeringen door de overheidsmaatregelen gedurende het jaar en de lockdown in het najaar.

De toegevoegde waarde van de sector Bouwnijverheid steeg met 2,4% ten opzichte van 2020. De sector ondervindt nog steeds negatieve gevolgen door de politieke onzekerheid inzake het Programma Aanpak Stikstof (PAS) en Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS), waardoor vergunningen voor bouwprojecten moeizaam verlopen. De structurele woningnood en de energietransitie stuwden de bouwmarkt in 2021 en ook leidde de renovatiemarkt in o.a. de particuliere sector tot veel vraag bij aannemers en ZZP’ers.

De toegevoegde waarde van sector Industrie steeg in 2021 met 7%. Deze stijging werd gedreven door met name de export van o.a. de machinebouw. De productie van de industrie lag bijna 10% hoger dan in 2020. Gedurende het jaar werd de sector in toenemende mate beïnvloed door beperkte beschikbaarheid van grondstoffen en materialen. Tevens zorgde krapte op de arbeidsmarkt van bijvoorbeeld technisch personeel voor beperkingen in verdere groei.

2021 stond in het teken van een ongekend sterke stijging op nagenoeg alle grondstoffenmarkten. Over de gehele linie stegen de prijzen van basismaterialen door een combinatie van aangetrokken wereldmarkten en geopolitieke maatregelen (o.a. importbarrières). In het tweede halfjaar voegden zich de gestegen energieprijzen daarbij, die kostprijsverhogend werkten voor de productie van basismaterialen. De prijzen van koolstof staalproducten stegen zo ook gedurende het jaar tot ongekende hoogte, wat gepaard ging met beperkte beschikbaarheid van met name platen en uit plaat vervaardigde producten. Dit leidde tot een zoektocht van handelaren en eindgebruikers om hun aanvoerlijnen zeker te stellen. In het laatste kwartaal verruimde de marktbeschikbaarheid weer enigszins, waardoor een lichte prijscorrectie op met name vlakke producten en buizen plaatsvond. De gestegen energieprijzen leidden echter op hun beurt tot een stagnatie van deze correctie en vervolgens tot een verdere stijging van de prijzen per einde jaar. De prijzen van roestvaststaal en aluminium stegen gedurende het gehele jaar wat, vooral in het aluminium, gepaard ging met een krappe beschikbaarheid.

Door deze algehele prijsstijgingen kende Nederland in 2021 een inflatie van 2,7%, die vooral gestalte kreeg in de laatste maanden van het jaar. Tevens was de werkloosheid laag en kende Nederland zelfs een groter aantal vacatures dan werklozen. Met name het gebrek aan technisch opgeleid personeel zorgde voor beperkingen bij de voor ons relevante sectoren Bouw en Industrie. De uitgebreide steunmaatregelen van de overheid in het kader van het COVID-19 programma leidden mede tot een laag aantal faillissementen.

Gang van zaken in 2021

2021 vormde het tweede jaar waarin Nederland gebukt ging onder de wereldwijde COVID-19 pandemie. Evenals in 2020 hebben onze bedrijven zich maximaal ingezet om een veilige werklocatie voor onze medewerkers te borgen, met behulp van allerlei hulpmiddelen, interne en externe protocollen. De kern van onze logistieke dienstverlening is immers de intensieve dagelijkse afstemming en samenwerking tussen verkoop, inkoop en logistiek, die moet leiden tot de door de klanten gewenste service en flexibiliteit. Deze werkzaamheden zijn veelal niet mogelijk om vanuit huis uit te voeren, waardoor het belangrijk was om veilige werkplekken op kantoor te faciliteren.

Daar waar praktisch mogelijk waren we echter beter dan een jaar eerder in staat in bepaalde functies thuis te werken. Het thuiswerk, (preventief) ziekteverzuim en quarantaine in combinatie met de hoge bedrijfsdrukte, zorgden soms voor uitdagende situaties om de bezetting en de service gestalte te blijven geven. Gelukkig zijn onze medewerkers overwegend gezond gebleven in 2021 en dankzij hun getoonde flexibiliteit hebben we onder moeilijke omstandigheden onze klanten zo goed mogelijk kunnen helpen. Bij iedere stap hierin zijn onze medewerkers zo duidelijk mogelijk geïnformeerd en betrokken. De afzet toonde een duidelijke stijging in vergelijking met het vorige jaar. De omzet toonde een aanzienlijke stijging van € 60,2 mln. in 2020 naar € 84,9 mln. in 2021. Deze stijging werd veroorzaakt door de afzetstijging, maar tevens voor een groot deel door hogere prijzen gedurende het jaar. In 2021 werd een aanzienlijke “voorraadwinst” geboekt, waar in 2020 nog sprake was van een “voorraadverlies”. De procentuele stijging van de marges leidde, in combinatie met hogere omzetten, tot een forse stijging van de handelswinst van de groep. Dit toont wederom aan dat in toenemende mate niet alleen de variëteit aan geleverde producten, maar ook de bijbehorende service door onze klanten wordt gewaardeerd. De vraag naar additionele diensten en bewerkingen nam dan ook toe, de bewerkingsmachines hadden een hoge bezettingsgraad.

Onze dienstverlening draait om op tijd, op maat, compleet te leveren en kan zich in toenemende mate verheugen in interesse en waardering van klanten. In het afgelopen jaar hebben we, ondanks de opgelegde beperkingen, alle ons ter beschikking staande en geoorloofde middelen gebruikt om vooral in contact te blijven met onze klanten. Tevens hebben we het jaar gebruikt voor interne projecten, zoals onderhoud van systemen en ingebruikname van een extra opslagcapaciteit, nieuwe web-infrastructuur als webshops, klantenportals, scan-toorder systemen. Beheersing, verbetering en versnelling van bedrijfsprocessen hebben onze continue aandacht en prioriteit om de toenemende vraag naar producten en diensten duurzaam het hoofd te kunnen bieden. Gemechaniseerde en ICT-oplossingen maken hier meer en meer deel van uit. De O. de Leeuw-groep probeert hier tijdig in te spelen op nieuwe ontwikkelingen.

Voor een feestelijk hoogtepunt zorgde de officiële opening van het nieuwe kantoor en showroom van Leeuwbouw door de heer Snijders, burgemeester van Zwolle. De opening gebeurde in het bijzijn van klanten, leveranciers, aandeelhouders, commissarissen en medewerkers en vormde de bekroning op een succesvol verlopen (ver-) nieuwbouw project, dat uitgevoerd werd terwijl het bedrijf volledig operationeel bleef draaien. De driedaagse feestelijkheden werden afgesloten met een familiedag.

Op het gebied van marketing en marketingcommunicatie zijn veel online middelen ingezet om onze klanten te informeren over marktontwikkelingen en te verrassen met nieuwe producten en services. Zo hebben we succesvol extra voorraadcontainers op bouwterreinen geplaatst, hebben we klanten geadviseerd op het gebied van voorraadinrichting en groeide het aantal digitale orders en facturen op ons E-platform. Tevens hebben we nieuwe productlijnen en merken geïntroduceerd op het gebied van o.a. gereedschappen en ijzerwaren en flexibele hydraulische verbindingen. De websites en webshops zijn verder aangepast en gemoderniseerd. Marketingcommunicatie, zowel on- als offline, is de afgelopen tijd een krachtig en onmisbaar middel gebleken om met al onze klanten in contact te blijven indien fysieke bezoeken tijdelijk gelimiteerd zijn. Daarnaast zijn alle bedrijven actief op sociale media om hun doelgroepen te bereiken. Dit heeft o.a. geresulteerd in de nieuwe Instagram-pagina, waarmee we vooral de jongere doelgroep hopen aan te spreken.

In 2021 is wederom actief gestuurd op synergie tussen de verschillende werkmaatschappijen. Tussen de bedrijven vindt overleg plaats op o.a. het gebied van gezamenlijk inkoopbeleid, onderlinge leveringen en uitwisseling van actuele informatie van inkoopprijzen en leveringscondities. Tevens is gezamenlijk opgetrokken door de preventie-medewerkers van de vestigingen in projecten op het gebied van veiligheid.

Een kring van preventiemedewerkers van iedere vestiging staat met elkaar in contact om vragen en wetenswaardigheden uit te wisselen op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu (VGM). Tevens werken zij met het Plan van Aanpak, voortkomend uit de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E). We hebben een minimaal aantal verzuimincidenten gekend in 2021. Tevens hebben we met behulp van onze nieuw aangestelde ARBO-dienst actief gestuurd op presentie (i.p.v. ziekteverzuim). Op diverse locaties is geïnvesteerd in nieuw ergonomisch meubilair.

Onze zonnepanelen hebben op drie locaties voorzien in hoge mate in eigen groene stroom en hebben in 2021 156 ton CO2-uitstoot bespaard. Het bedrijfsresultaat vertoonde een forse stijging en bedroeg € 10,9 mln. in 2021. Het netto groepsresultaat na belasting in 2021 bedroeg € 8,4 mln. Hiervan werd weliswaar een aanzienlijk deel gevormd door incidentele voorraadwinst, maar ook na aftrek hiervan resteerde een tevreden stellende structurele resultaatverbetering.

Het werkkapitaal nam sterk toe door het prijseffect in voorraden en debiteuren. De groep betaalt haar leveranciers altijd stipt, waardoor een zeer solide reputatie is opgebouwd en gunstige inkoopcondities gerealiseerd kunnen worden. De liquiditeit en solvabiliteit van de groep zijn uitstekend te noemen.

In 2021 heeft O. de Leeuw Groep geen gebruik gemaakt van de door de overheid geboden financiële steunmaatregelen.

Het aantal medewerkers steeg licht tot 174 FTE ondanks de toegenomen bedrijfsdrukte. Het duurzaam inzetbaar houden van onze medewerkers krijgt uitgebreide aandacht. Op het gebied van werving en selectie is een “O. de Leeuw werken bij” website in het leven geroepen, die meer synergie in uitstraling en etaleren van carrièremogelijkheden voor sollicitanten bewerkstelligt. Tevens is veel energie en creativiteit gestoken in onze uitingen op social media en anderszins om een helder en aansprekend beeld te schetsen van de werkzaamheden en loopbaan-inhoud van onze medewerkers. Onze medewerkers vormen de kern van onze onderneming. Bij deze spreken wij onze waardering uit voor de inzet en betrokkenheid van alle medewerkers die hebben bijgedragen aan de positieve gang van zaken bij de groep.

Ontwikkelingen en vooruitzichten 2022

In de eerste maanden van 2022 is de Corona pandemie, die ons land twee jaar lang in haar greep hield, vervangen door de grote invloed die de inval van Rusland in Oekraïne op ons land heeft. Waar de overheidsmaatregelen uit hoofde van de virusbeheersing inmiddels grotendeels weer zijn afgeschaft en de beperkingen daarmee verdwenen, blijkt de oorlog op het Europese continent van zeer grote invloed te zijn op onze economie en onze markten.

Het conflict en de daarop afgekondigde sancties door de Westerse wereld, leiden in de voor ons relevante markten tot grote onzekerheid. Zo worden de aanvoerstromen vanuit de betrokken landen van vele toeleverings- en productieketens verstoord cq. gestopt, waardoor producenten in onzekerheid verkeren of ze hun afzet kunnen garanderen. Dit leidt tot orderstops en verwachte schaarste, met als gevolg een grote prijsstijging in de eerste maanden van het jaar. Daarnaast ondervinden vele producenten kostenstijging uit hoofde van de gestegen energieprijzen. Aan de andere kant zien klanten direct of indirect hun afzet in Oost Europa stagneren, doordat bedrijven uit gesanctioneerde landen hun betalingsverplichtingen bij afname niet kunnen nakomen. Ook voor de O. de Leeuw bedrijven betekent dit onzekerheid ten aanzien van toekomstige leverzekerheid van voorraden.

De algehele prijsstijging van energie en grondstoffen draagt bij tot de inflatie in Nederland in de eerste maanden. Intussen draaien de Nederlandse Bouw en Industrie volop door. Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) heeft lichte groei in de Bouwproductie voor dit jaar voorspeld, waarbij het woningtekort in Nederland en de energietransitie als positief drijvende kracht achter de woningbouw zullen blijven fungeren. De Industriële markten kennen in principe ook goede vooruitzichten voor 2022. Met de recente ontwikkelingen als gevolg van het conflict zijn de vooruitzichten echter zeer onzeker.

De inkoopprijsniveaus van alle staal- en (non ferro-)metalen producten vertonen in de eerste maanden een sterke stijging, die zijn oorsprong vindt in een mix van globale en specifieke Europese ontwikkelingen. Verwacht wordt dat dit tevens gepaard gaat met een beperkte beschikbaarheid en dus lange levertijden. De bedrijven binnen de groep anticiperen tijdig met hun bestellingen om voorraadbeschikbaarheid voor onze klanten te borgen. De O. de Leeuw-groep bedient een grote en breed gediversifieerde klantenkring verspreid over een aanzienlijk aantal marktsegmenten. Hierdoor zijn risico’s op vraaguitval of faillissementen bij klanten gespreid. Tevens is de groep niet afhankelijk van leveranciers- en/of bankkrediet.

In 2022 zullen de voornaamste investeringen vervangingsinvesteringen betreffen, die uit eigen cashflow gefinancierd zullen worden. De financieringsstructuur is dermate solide dat fluctuaties in het werkkapitaal zonder problemen kunnen worden opgevangen. Ondanks de beschreven onzekerheden ziet de groep – onder voorbehoud van bijzondere omstandigheden – voor dit jaar een tevredenstellend resultaat tegemoet.

De vennootschap zal de markt intensief bewerken met een breed assortiment aan metaalproducten en daaraan gekoppelde diensten. Het leveren en uitbreiden van aanvullende bewerkingen zoals zagen, boren en stralen bij de staalhandelsbedrijven en aanvullende diensten zoals foliën, keuren, repareren en assembleren bij de andere bedrijven, maakt onderdeel uit van ons ontzorgconcept. Ook in 2022 is er behoefte aan een toeleverancier met kennis van zaken, een brede voorraad, een snelle logistiek en een directe klantgerichte aanpak waarbij de klant wordt ontzorgd.

De huidige omstandigheden in de markt hebben voor een versnelling gezorgd in de digitalisering bij bedrijven. In 2022 zullen we verder blijven investeren in onze systemen en applicaties om in deze behoefte te voorzien.

Bij al deze veranderingen geldt dat de verdere ontwikkeling van onze medewerkers van groot belang is. De Nederlandse arbeidsmarkt kent ook dit jaar een grote krapte. Wij zullen evenals in 2021 verder investeren in de kennis en vaardigheden van onze medewerkers. Zo zullen wij ons opleidingsaanbod gaan ordenen en structureren om beter aan te sluiten op bestaande en toekomstige functie-eisen en opleidingswensen van medewerkers. Het personeelsbestand zal naar verwachting min of meer stabiel blijven.

Op grond van het voorgaande is de jaarrekening opgemaakt op basis van de continuïteitsveronderstelling.

Maatschappelijk ondernemen en duurzaamheid

In 2015 heeft Zijne Majesteit de Koning het recht tot het voeren van het Koninklijke Wapen met de toevoeging ‘Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier’ aan O. de Leeuw BV uit Zwolle voor 25 jaar bestendigd.

O. de Leeuw is sinds 25 oktober 1895 onafgebroken hofleverancier en daarmee de oudste hofleverancier uit Overijssel.

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen zijn dan ook kernwaarden van de vennootschap. Wij willen correct en ethisch handelen en doen dit dus niet alleen naar de letter, maar ook in de geest van de wet. Dit principe is sterk verankerd in de cultuur van de onderneming (o.a. de 9k’s) en is gedeeltelijk vastgelegd in een gedragscode. De groep is fiscaal geheel transparant. Wij besteden aandacht aan het verder beperken van het gebruik van niet-duurzame energie. Magazijnen zijn veelal voorzien van geavanceerde solatubes of nieuwe energiezuinige ledverlichtingssystemen, met als gevolg een aangenamer werkklimaat door betere lichtopbrengst en minder stroomverbruik. Tevens wordt op drie locaties in stroom voorzien door zonnepanelen. Uitbreiding van dit aantal is voorzien, mits er vooruitzicht bestaat dat het stroomnetwerk de geleverde capaciteit aankan. Wij selecteren daarnaast bij aanschaf van vervoermiddelen op gunstige energie labels.

Leeuwbouw is sinds 2014 gecertificeerd met een milieuzorgsysteem naar de eisen NEN-EN 14001. Dit is verder onderstreept door de bouw van een nieuw klimaatneutraal kantoorpand. Uit studies blijkt dat de door ons verhandelde stalen halffabricaten een relatief lage milieubelasting hebben, met als gevolg dat staal uit duurzaamheidoogpunt goed scoort; de goede recyclebaarheid van staal speelt hierbij een belangrijke rol. Daarnaast experimenteert en participeert de onderneming in projecten inzake circulaire dienstverlening. De staalhandelsbedrijven participeren ook via hun lidmaatschap van de brancheorganisatie in initiatieven en projecten op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Zo participeert O. de Leeuw ook via de Koninklijke Staalfederatie in het recent ondertekende Staalbouwakkoord. Dit convenant, bestemd voor de gehele nationale staalbouwketen, voorziet in verdere verbetering van het duurzaam gebruik van staal in de Nederlandse bouw en infrastructuur per 2030.

Innovatie en ontwikkeling

De groep heeft intensieve contacten met afnemers en leveranciers. Vanuit deze rol zorgt zij dat innovatieve producten bij haar afnemers worden geïntroduceerd. Andersom bespreekt de groep wensen van afnemers die aanleiding kunnen geven voor nieuwe of verbeterde producten bij de fabrikanten. In het eigen bedrijf is de groep voortdurend bezig om het bedrijfsproces te vernieuwen. Door gebruik te maken van nieuwe ICT-mogelijkheden konden bedrijfsprocessen worden verbeterd.

Risicobeheersing

Ondernemen gaat gepaard met het nemen van risico’s. De directie en het management van de onderneming hebben oog voor het onderkennen en het beheersen van deze risico’s, maar ondernemen zonder het nemen van enig risico is niet mogelijk.

Allereerst besteedt de groep aandacht aan de gezondheid en veiligheid van haar medewerkers. Uiteraard zijn alle voor de bedrijfsvoering noodzakelijke veiligheidsmaatregelen getroffen en bedrijfsmiddelen worden regelmatig gekeurd. Er is een risico-inventarisatie (RIE) gemaakt en deze wordt periodiek bijgesteld. Voor medewerkers in de magazijnen is het dragen van beschermende kleding en schoeisel verplicht. De groepsrichtlijn op dit gebied is vastgelegd in het Safety First regelement en wordt met iedere medewerker gedeeld en geïntegreerd in de bedrijfsvoering.

Periodiek worden alle bedrijven binnen de groep onderworpen aan een Cyber Security Scan, waarbij interne en externe kwetsbaarheden in onze systemen en netwerken aan het licht worden gebracht. Op grond van deze bevindingen wordt direct actie genomen en worden aanpassingen gedaan.

Het controlesysteem voor de beheersing van de financiële risico’s kan in hoofdlijnen als volgt worden beschreven:

– Dagelijks wordt door de bedrijven gerapporteerd over omzet en behaalde handelswinst en maandelijks wordt er uitgebreid gerapporteerd over een breed scala van onderwerpen;

– Jaarlijks wordt een uitgebreid jaaroverzicht opgesteld en de jaarcijfers worden door de externe accountants gecontroleerd, waarbij kan worden aangetekend dat ook in 2021 geen correcties van enig belang zijn gemaakt;

– Jaarlijks wordt per werkmaatschappij een budget met toelichting gepresenteerd.

Door de directie worden periodiek met de raad van commissarissen uitvoerig de strategie, de marktomstandigheden, de resultaten, de investeringen, de organisatie en risico’s besproken. Het stelsel van controles binnen de groep is erop gericht dat we in overeenstemming met compliance en wet- en regelgeving handelen.

De directie bewaakt de hoogte van het werkkapitaal en bankafspraken worden door de directie gemaakt. De vennootschap maakt geen gebruik van complexe financiële instrumenten. Er zijn centraal verzekeringen afgesloten voor o.a. brand en bedrijfsschade en er is een goed werkgeverschapsverzekering.

De groep verleent leverancierskrediet aan haar afnemers en hoewel goederen onder eigendomsvoorbehoud worden geleverd, blijkt in de praktijk dit voorbehoud een beperkte uitwerking te hebben. Daarom is voor de meeste bedrijven een kredietverzekering afgesloten. Slechts incidenteel wordt van het advies van de kredietverzekeraar afgeweken. De groep loopt risico door wisselende metaalprijzen. Er wordt wel geanticipeerd maar niet gespeculeerd op prijsschommelingen. De risico’s van conjunctuur-, prijs- en renteontwikkelingen, worden onderkend en mede met het oog op deze risico’s heeft de vennootschap een degelijke financiële structuur. De groep koopt voornamelijk in in euro’s. Inkopen in andere valuta’s worden in de regel meteen afgedekt.

De onderneming levert aan een zeer breed scala van afnemers, met als gevolg dat de onderneming niet afhankelijk is van een individuele afnemer. Daarnaast geldt de zelfde spreiding aan de leverancierskant, waar de onderneming werkt met een groot aantal verschillende leveranciers.

Wet Bestuur en Toezicht

Bij toekomstige wijzigingen in de samenstelling van de directie en de RvC zal, voor zover opportuun, rekening worden gehouden met de gestelde eisen. Mede door de beperkte omvang van directie en raad van commissarissen is er nog geen sprake van een evenwichtige verdeling van zetels over vrouwen en mannen.

Zwolle, 13 april 2022

De directie,
Drs. Henk-Robert ten Cate
O. de Leeuw Groep